BANATERRA - moguca enciklopedija Banata. Iniciator: Dusan Bajski
[ kućiS

Stajićevo - Naselje se nalazi na lesnoj terasi izmedju Potiske aluvijalne ravni na zapadu i Tamiškog platoa na istoku. Na 12 km magistralnog puta Zrenjanin- Beograd uz levu obalu Begeja.

Agrarnom reformom (1918-1941) htelo se izmeniti posedovna struktura zemljišta ali i ispuniti obećanje Kralja Petra I Karadjordjevića dato dobrovoljcima na Krfu, da će ih sve nadariti odredjenom površinom obradive zemlje. Oduzeta zemlja od vlastele u V. Bečkerečkoj županiji deljena je srpskim dobrovoljcima iz Bosne, Like, Dalmacije, Srbije, Vojvodine i drugih krajeva. Srpski živalj iz ovih krajeva, bivši kmetovi, sluge i bezemljaši mogli su dobiti odredjenu površinu zemlje u zakup. Njihova nesreća bila je u tome što nisu imali novca da plate zakupninu niti su imali osnovna sredstva za rad u poljoprivredi. Videvši kako mu se parohijani, inače vredni ljudi, muče i teško žive, paroh elemirski gdin. Sava Stajić pokreće neobičnu akciju da se izvrši kolonizacija srpske sirotinje iz sela V.Bečkerečke županije na rudinama Raravac, Gornja i Donja Petra i Pavlovo koje je bilo u posedu Altruističke banke iz Beča. Rodjeni Bečkerečan gde je i maturirao gimnaziju, g.Sava Stajić je bio vrlo uman i poštovan medju velikodostojnicima novonastale države. Završivši Pravne nauke u Gracu apsolvirao je bogosloviju u Sremskim Karlovcima. Bio je član Velikog duhovnog suda Pećke patrijaršije i eparhijske konzistorije u V. Kikindi. Lični prijatelj je episkopa Temišvarskog g-dina dr. Georgija Letića i dr. Dušana Grgina, narodnog poslanika V. Bečkerečke županije, a tadašnjeg načelnika u ministarstvu za agrarnu reformu. Obojica su mu dali blagoslov i odobrenje da započne kolonizaciju srpske sirotinje iz Elemira, Aradca, Farkaždina, Ečke, Taraša, Kumana, Botoša i Orlovata. Dana 1.10.1920 godine primivši svoje kolonističke kompetencije, kolonisti su počeli obradu ove zemlje. Svi kolonisti su bez izuzetka dobili 8 kj. i 1100 kv. hvati kvalitetne oranice. Broj kolonista se do 1922. g. popeo na 231. porodicu. Iste godine izvršena je eksproprijacija zemljišta za izgradnju naselja. Selo je projektovano i izgradjeno kvadratnog oblika odnosno 1x1 km, sa pet ulica pravca istok-zapad i jednom poprečnom koja deli selo na polovinu pravca sever-jug. Sve ulice se seku pod pravim uglom i izmedju sebe čine osam istovetnih kvartova a svaki kvart ima 30 istovetnih kućnih placeva veličine 100 x 26 metara. Dodela placeva za izgradnju kuća kao i dozvola za početak izgradnje izvršena je 26.7.1922. godine. Zahvaljujući povoljnim državnim kreditima kao i kreditima gradjevinskih preduzeća i trgovina u V. Bečkereku i Titelu, dobro organizovanoj Agrarnoj zajednici kao i sprezi i medjusobnoj pomoći, do 1925. g. izgradjeno je oko 200 kuća u kojima je živelo oko 1000 stanovnika srpske nacionalnosti, pravoslavne veroispovesti. Selo je tada dobilo naziv Stajićevo, po svome osnivaču g-dinu Savi Stajiću.

Prva zajednička briga svih kolonista bila je izgradnja škole, koja je započeta već 1923.g. Zgrada od jedne školske dvorane i učiteljskog stana završena je i osveštana 5.10.1924.g. Škola je bila četvororazredna i imala je 84 učenika. Deset godina kasnije 1934.g. gradi se nova škola sa dve učionice, školskom dvoranom i zbornicom za učitelje. U kontinuitetu ta škola je pretrpela do danas velike dogradnje i adaptacije. Početkom 1960. počinje izgradnja još dve učionice pa školske 1962/63.g. škola radi kao osmogodišnja. Izgradnjom 4 prostorije za kabinetsku nastavu i terena za male sportove 1990.g. kao i 75 kvadratnih metara pomoćnih prostorija u 2000.g. škola poprima današnji izgled. Uz školu je izgradjena zgrada za predškolski uzrast dece i kotlarnica. Školu je 2000.g. pohadjalo 220 učenika i 30 predškolaca. Uz najbolju opremljenost kabinetskih učila i izgradnju sale za fizičko vaspitanje, mogla bi se svrstati u red savremenih, konfornih škola.

Druga zajednička briga kolonista bila je izgradnja pravoslavnog hrama. Prilozima meštana u novcu i radu, izgradnja crkve od nabijene zemlje započeta je 24.08.1926.g. Završetak radova i osveštavanje hrama obavljeno je 3.11.1926 g. Crkva je posvećena uspenju Presvetle Bogorodice (Velika gospojina), 28. avgusta što je ujedno i Hramova i seoska slava. Njegovo prevosveštenstvo gdin. dr. Georgije Letić episkop temišvarski dolazi po drugi put na koloniju 1.12.1934.g. i tom prilikom osveštava novo izgradjenu školu i polaže kamen temeljac za novu crkvu. Gradnja crkve u kasnovizantijskom stilu bila je prava retkost u Banatu i trajala je dve godine. Kako se u Orlovatu u to vreme gradila takodje nova crkva za koju je nov ikonostas igradio naš poznati slikar Uroš Predić, stari ikonostas koji se nalazio u staroj crkvi a koji je radjen 1772.g. Orlovaćani poklanjaju Stajićanskoj novoj crkvi. Crkva je završena i osvećena na dan hramove i seoske slave 28.08.1936.g. Svojom duhovnošću i toplinom ali i stilom i monumentalnošću ona je ponos meštana koja ni slučajnog prolaznika ne ostavlja ravnodušnim. U selu postoje nazareni, adventisti, katolici ali oni svi ne prelaze 1% od ukupnog broja stanovnika.
 

Datum poslednjeg ažuriranja: Thursday, September 21, 2006 07:15:27

All content copyright 2006 Proiectul Rastko Romania & Spaso-Aca Mladenovski. All rights reserved.