BANATERRA - moguca enciklopedija Banata. Iniciator: Dusan Bajski
[ kućiI

Crkva u IdvoruIdvor - pripada grupi potamiških južnobanatskih naselja. Nalazi se u severozapadnom delu opštine i udaljen je 12 kilometara od Kovačice. 

Selo je izgradeno na dodirnoj zoni lesne terase i aluvijalne ravni Tamiša. Prostor lesne terase je oduvek pružao dobre uslove za uzgoj različitih vrsta ratarskih kultura, pre svega žita i industrijskog bilja, dok aluvijalna ravan sa svojom močvarnom, slatinskom i livadskom vegetacijom predstavlja mesto za lov, ribolov i uzgoj stoke.

Idvor se nalazi na tri kilometra udaljenosti od Tamiša. Zbog svog položaja izmešten je od glavnog magistralnog puta Beograd-Zrenjanin-Kikinda, ali je sa njime spojen novoizgrađenom saobraćajnom petljom. 

Istorijat:
Idvor se kao malo selo pored Tamiša pominje još u XVII veku za vreme turske vladavine na ovim prostorima. Godine 1660. kaluderi Pećke patrijaršije sakupljajući dobrovoljni prilog dolaze i do Idvora. Tada unose ime ovog banatskog naselja u spisak donatora, a kasnije i u svoju zahvalnicu. 

Posle odlaska Turaka 1717. godine, prema Komskom popisu, Idvor je pripadao Pančevackom okrugu. U to vreme u naselju je bilo svega nekoliko kuća. Pojavom kuge u dva navrata (1732. i 1736.) stanovništvo sela je desetkovano, a preživeli su se tada preselili južno od prvobitnog mesta, zauzevši povoljniji položaj.

Starosedeoci i stanovništvo doseljeno kasnije, koje su činili graničari, izgradili su 1743. godine tipično pogranično naselje po austrougarskom sistemu. U centru sela nalazila se crkva, a oko njega prostor za vežbanje graničara. 

Oko vežbališta se nalazila zgrada uprave, a prema periferiji naselja, u kvartovima sa kvadratnim osnovama, graničari su izgradili svoje porodične kuće. Ovakav tip gradnje sela omogućavao je brzu mobilizaciju ljudi u slučaju napada i lako prenošenje naređenja. Po završetku gradnje u selu je formiran odred od 240 konjanika. Za izvršavanje vojnih obaveza graničari su imali značajne privilegije: ličnu slobodu, pravo na veroispovest, pravo na školovanje svoje dece na maternjem jeziku, dobijali su određenu površinu obradive zemlje i pašnjaka, imali su pravo na pečenje rakije, lov i ribolov.

Obaveze graničara svodile su se na stalna dežurstva i vojne vežbe, čuvanje i čišćenje ličnog oružja, odazivanje na rad (kuluk) i po potrebi obavezno priključivanje regularnim vojnim jedinicama. Šezdesetih i sedamdesetih godina XVII veka Idvor je proširivan u dva navrata naseljavanjem graničarskih porodica. 

Revolucionarne 1848. godine graničari dolaze u sukob sa jedinicama mađarskih revolucionara i tada Idvor biva spaljen. Nakon ukidanja granice vojnicima prestaju sve obaveze i oduzimaju im se ranije stečena prava, a ovdašnje područje pada pod vlast Ugarske monarhije. 

Od 1872. godine Idvor, uz ostala mesta, biva priključen Torontalskoj županiji čije je sedište bilo u Velikom Bečkereku (današnji Zrenjanin). Podaci govore da je početkom XX veka Idvor imao 403 naseljene kuće, u kojima je živelo 2177 žitelja.
Prva crkva u Uzdinu građena je u periodu od 1801. do 1804. godine. Crkva je izgorela u požaru 1854. i ponovo sagrađena 1856. godine. Njen ikonostas oslikao je Konstantin Danilo, jedan od najznačajnijih vojvođanskih slikara XIX veka

Iako je Idvor malo selo, poznat je u celom svetu jer je u njemu 1854. godine roden Mihajlo Pupin, naučnik svetskog glasa. 

Stanovništvo:
Prema podacima iz 2002. godine Idvor je imao 1198 stanovnika. U nacionalnoj strukturi preovladava srpsko stanovništvo (96%), a zatim slede Romi, Slovaci i Albanci.
http://www.took.org.yu
 

Datum poslednjeg ažuriranja: Thursday, September 21, 2006 07:15:27

All content copyright 2006 Proiectul Rastko Romania & Spaso-Aca Mladenovski. All rights reserved.