BANATERRA - moguca enciklopedija Banata. Iniciator: Dusan Bajski
[ kućiC

Preobrazenska crkva"Preobraženska crkva" Pančevo - Preobraženska crkva sagrađena je 1873. godine, njen projektant i graditelj bio je arhitekt Svetozar Ivačković iz Pančeva.

Istorijat: Po F.Milekeru, 1717. godine, kada je ustanovljen temišvarski episkopat, pančevački distrikt je sačinjavao protoprezviterat a jedan od sveštenika bio je prota. Već tada su Srbi imali svoju crkvu na mestu današnje. Godine 1727. bilo je 66 srpskih kuća, a sveštenici su se zvali Ostoja i Stojša. Već je bilo reči o tome da je ta crkva - prema ovom podatku - postojala i ranije, verovatno za vreme Turaka. Po sebi se razume da je ona bila mala i neupadljiva, kao i druge crkve za vreme Turaka. Posle Beogradskog mira Srbi su ponovo sazidali crkvu 1743. godine, koja je kako izgleda, 1748-1750. bila završena. Ovo stanje bilo je izmenjeno novim turskim osvajanjem 1788. godine posle čega se ponovo pristupilo obnovi crkve, koja nije bila porušena ni 1790. Ali u XIX veku ona je bila dotrajala, pa je odlučeno da se ona poruši i da se sazida nova. Odluka o zidanju nove doneta je 1848. godine, a tek 1873. položen je kamen temeljac. Radove su izveli Franja Erlmajer iz Beograda i Mihailo Tomić iz Pančeva. Crkva je osvećena 18. decembra 1843. godine. Toranj je visok 41m, crkva je visoka 36 m, a dugačka 25,2 m i siroka 18,3 m. Neovizantijski stil bio je samo početak određenih umetničko-političkih strujanja koja su pripremala sporo ali sigurno ujedinjenje Srba sa jedne i druge strane Save i Dunava.

Fasada crkve: Osnovna fasada je krstobrazna, formirana od četiri krsta koje se sastoje od zidova sa biforama i ispadima. Idući od srednjeg dela - kraka krsta - zidovi ovih konstrukcija spuštaju se stepensto, ali svi oni imaju isti venac. Alternacija osvetljenih i neosvetljenih delova crkve daje građevini dinamičan izgled, pun kontrasta prema mirnoj silueti kupole sa tamburim.

Unutrašnjost crkve: U unutrašnjosti kao i spolja vlada osnovni elemenat konstrukcije. Na uglovima kvadrata naosa četiri moćna stubca su osnova koja kvadrat naosa prevodi pomoću pandantifa u kružnu osnovu kupole sa tamburom. Kupola i tambur imaj uobičajene teme: Hrista Svedržitelja u kupoli, proroke u tamburu, jevanđeliste na pandantifima. U poluobličastim svodovika krsta nalaze se istorijske kompozicije: Sv.Duh na istočnom, Krunisanje Stevana Prvovenčanog na severnom, Spaljivanje moštiju Sv.Save na zapadnom, Stevan Dečanski na južnom svodu oltara; Sveta Trojica u apsidi; Stevan Prvovenčani posmatra zidanje Žiče na severnom zidu oltara, a Car Lazar uoči bitke Kosovske na južnom zidu oltara. U naosu na zidovima su Car David, Jovan Damaskin, Sv.Paraskeva, Despotica Angelina, Simeon Mitotičivi i Kralj Milutin.

Ikonostas: Ikonostas je oslikao Uroš Predić 1911. godine.
http://www.pancevo.co.yu
 

Datum poslednjeg ažuriranja: Thursday, September 21, 2006 07:15:27

All content copyright 2006 Proiectul Rastko Romania & Spaso-Aca Mladenovski. All rights reserved.